Triathlon staat voor grenzen verleggen, doorzettingsvermogen en de kracht van de community. Maar wat denken we over de veiligheid tijdens triathlon? Achter de prachtige finishmomenten schuilt ook een moeilijke vraag: doen we genoeg om de sport veiliger te maken? Sem Kroonen deelt zijn visie en pleit voor een eerlijk gesprek over verantwoordelijkheid, veiligheid en de cultuur binnen onze sport.

Column | Sem Kroonen

Is de finishlijn echt een mensenleven waard?

Langzaam zie je de zon opkomen, terwijl je met je voeten in het zand naar het water staart. Duizenden mensen staan om je heen, ze staan, net als jij, strak van de spanning en adrenaline. De triathlonsport is prachtig. Het belichaamt de ultieme menselijke veerkracht, discipline en de onbreekbare community. Er is bijna niks mooiers dan het gevoel wanneer je over de finish komt.

De speaker roept om: “Maanden, soms jaren aan bloed, zweet en tranen komen deze ochtend samen. Vandaag is de dag dat het gaat gebeuren!”. Het startschot klinkt en zonder na te denken ren je achter de rest het water in! Zonder na te denken.

De schaduw achter de medailles

Achter de trotse Instagram posts en glimmende medailles schuilt een groeiende, donkere schaduw die we niet langer mogen negeren. Ieder seizoen worden we opgeschrikt door tragische berichten. Het patroon is angstaanjagend consistent: atleten die bewusteloos raken tijdens het zwemmen, reanimaties op de waterkant, atleten die bezwijken op het parcours. Ieder jaar verliezen we mede-atleten tijdens Ironman evenementen en andere triathlons.

De triathlon wereld reageert steevast met verslagenheid, maar daarna gaan we over tot de orde van de dag. We noemen het ‘pech’ of een ‘incidenteel risico’. Het is tijd om in de spiegel te kijken. Dit is geen pech. Dit is een systemisch probleem dat we met elkaar in stand houden.

De illusie van toezicht

De harde realiteit begint vaak al in het water. Wanneer je 3000 atleten tegelijkertijd of in korte opeenvolging loslaat in het water, verandert een sportprestatie in een onoverzichtelijke wasmachine.

Het is voor reddingsbrigades en kanoërs simpelweg fysiek onmogelijk om in die massa het individu te blijven zien dat in nood is. Hulp komt daardoor regelmatig te laat, niet door een gebrek aan inzet van de vrijwilligers, maar door de onhandelbare massaliteit van het evenement.

Maar het gevaar ligt niet alleen in het water. Het begint al ver vóór het startschot, in de hoofden van de atleten zelf. Regelmatig starten triatleten terwijl ze ziek zijn, kampen met de nasleep van een griep, of staan met koorts aan de start. Iedere sportarts zal je vertellen dat intensieve inspanning met koorts levensgevaarlijk is en kan leiden tot een ontsteking van de hartspier, met fatale gevolgen.

De prijs van een startbewijs

Waarom neemt een rationeel mens zo’n bizar risico?

Omdat de drempel om te stoppen kunstmatig en financieel torenhoog is gemaakt. Een inschrijving voor een hele of halve Ironman kost tegenwoordig tussen de 500 en 900 euro. Tel daar reiskosten, hotelovernachtingen en de psychologische druk van je omgeving bij op.

De commerciële machine achter de sport kent geen genade: ben je ziek? Dan ben je in de meeste gevallen je geld kwijt. Het resultaat is dat atleten koste wat kost willen starten. Ze negeren de signalen van hun eigen lichaam omdat ze de financiële en mentale investering niet in rook op willen zien gaan.

Naar een veilige sport

Positiviteit betekent niet dat we wegkijken van dit gevaar. Echte positiviteit is de moed hebben om de realiteit te veranderen zodat iedereen weer veilig thuiskomt bij zijn familie. Als we de wereld, en onze sport, een betere plek willen maken, moeten we met constructieve oplossingen komen.

Ten eerste moeten organisatoren hun verantwoordelijkheid nemen ten opzichte van de menselijke maat. We moeten af van de gigantische, onoverzichtelijke massa’s in het water. Door te kiezen voor kleinere, ruim uit elkaar getrokken startgroepen, krijgen lifeguards het overzicht terug en kan er adequaat en snel gehandeld worden zodra iemand in de problemen komt.

Ten tweede moeten we de financiële druk bij de atleet weghalen. Organisaties zouden verplicht moeten worden om een laagdrempelig en fair annuleringsbeleid te hanteren. Wie een medisch attest van een arts kan overleggen waaruit blijkt dat starten onverantwoord is (zoals bij koorts), moet zonder discussie zijn inschrijfgeld terugkrijgen of zijn startbewijs kosteloos kunnen doorschuiven naar het volgende jaar. Veiligheid mag nooit een luxeproduct zijn, en de keuze voor je eigen gezondheid mag je portemonnee niet straffen.

Het herdefiniëren van kracht

Uiteindelijk ligt de sleutel ook bij onszelf. We moeten als atleten de cultuur van afzien herdefiniëren. Echte kracht zit niet in het blindelings negeren van koorts of uitputting om een stukje metaal op te halen. Echte kracht zit in het tonen van respect voor het leven zelf.

Laat dit artikel een uitnodiging zijn aan bonden, organisatoren en atleten om samen rond de tafel te gaan. Laten we van triathlon een sport maken die niet alleen blinkt in prestaties, maar ook uitblinkt in de zorg voor elkaar. Want geen enkele finishlijn ter wereld is het waard om je leven voor te geven.

Bronnen en verantwoording: aangeleverd door de auteur.

1. Zwemonderdeel en incidenten: Harris, K. M., et al. (Annals of Internal Medicine). Grootschalig medisch onderzoek naar incidenten binnen de triathlonsport toont aan dat tussen de 70% en 85% van de fatale gevallen plaatsvindt tijdens het zwemmen, waarbij de startfase en de massaliteit in het water als belangrijkste risicofactoren gelden.

2. Risico’s van sporten met koorts: Journal of the American College of Cardiology (JACC). Medische richtlijnen voor duursporten bevestigen dat intensieve inspanning bij koorts of actieve virale infecties het risico op acute myocarditis (ontsteking van de hartspier) drastisch verhoogt, wat kan leiden tot een plotselinge hartstilstand.

3. Tarieven en annuleringsvoorwaarden: Officieel wedstrijdreglement en registratievoorwaarden van The Ironman Group / Active.com. De gehanteerde prijsrange (€500 tot €900) is gebaseerd op de actuele totale kosten (inclusief platformfees en daglicenties) voor hele en halve afstanden. De uitsluiting van restitutie of kosteloze doorschuiving vlak voor de wedstrijd is conform de geldende Flex 90-termijnen van de organisatie.

Het bericht Geen finishlijn is een mensenleven waard: Sem Kroonen pleit voor veiligheid tijdens triathlon verscheen eerst op TRIKIPEDIA.