Racen langs de vloedlijn, je weg zoeken door mul zand en samen tegen de wind in fietsen. Het strandraceseizoen begint en biedt ook triatleten een mooie uitdaging voor het najaar en de winter. Wat maakt deze wedstrijden zo leuk en hoe begin je ermee? Triatleet Freek van der Valk deelt zijn ervaringen, van zijn eerste wedstrijd tot materiaalkeuze en wintertraining.

Een goede fietsconditie komt op het strand goed van pas. Toch kan je eerste strandrace behoorlijk verrassend zijn. Freek van der Valk herinnert zich zijn kennismaking nog goed: “Pijnlijk, haha. Het is echt wel iets heel anders dan op je triathlonfiets een heel vlak wattage rijden. Bij de meeste wedstrijden gaat het gelijk bij de start vol gas. Daarna is het één grote intervaltraining.”

Juist die afwisseling geeft hem in de winter iets om naar uit te kijken. “Voordat ik begon met strandracen vond ik de winter altijd een beetje saai. Je traint natuurlijk voor het volgende seizoen, maar ik miste altijd een beetje een uitdaging op korte termijn. In de winter is er bijna ieder weekend wel ergens een strandrace, dus je kunt het indelen zoals je wilt.”

Zand vraagt iets extra’s

Als triatleet neem je al een basis mee. “Triatleten hebben over het algemeen een zeer goede basisconditie. Dat helpt natuurlijk enorm”, zegt Freek. De manier waarop je die conditie aanspreekt, is op het strand wel anders.

“Strandracen is echt een hele andere manier van fietsen. Het is veel technischer en je rijdt veel meer in het rood.”

Tijdens een race wisselen zware inspanningen in het mulle zand zich af met beter berijdbare stukken waarop je even op adem kunt komen. De intensiteit kan echter snel oplopen.

“Bij veel wedstrijden zit je twintig seconden na de start al richting je maximale hartslag.”

Op het stevige zand langs het water kun je flink snelheid maken. Strandopgangen en keerpunten brengen je vaak weer door los zand, waar techniek en lijnkeuze belangrijk worden.

“Waar ik echt aan moest wennen, is het rijden door het mulle zand. Je hebt de neiging om heel erg te sturen, maar het werkt meestal veel beter om je fiets een beetje zijn eigen weg te laten zoeken in plaats van daar heel erg tegenin te gaan.”

Een paar keer oefenen op het strand geeft je de gelegenheid om dat rustig te ontdekken, voordat je met andere deelnemers om je heen een wedstrijd rijdt.

Snelheid, waaiers en stevige klimpassages

Ook op de harde zandstroken valt genoeg te leren. “Met wind mee kan het ondanks de ondergrond en de zachte banden erg hard gaan. Boven de vijftig kilometer per uur komt regelmatig voor in de voorste groepen. En tegen de wind wordt er vaak in waaiers gereden.”

Wie tijdens triathlons gewend is afstand te houden tot andere fietsers, moet op het strand even omschakelen. Hier kun je samen rijden en profiteren van elkaars beschutting. Je plek in de groep wordt daarmee belangrijk, zeker als de wind van opzij komt.

Bovendien is een strandrace niet overal vlak. Tijdens Egmond-Pier-Egmond verlaten deelnemers op verschillende plekken het strand. Het parcours van 38 kilometer bevat onder meer een trap bij de Noordpier en een technische passage met mul zand en strobalen bij Castricum. Bij Strandhotel Het Hoge Duin in Wijk aan Zee wacht een klim van ongeveer 800 meter, waarvan het steilste gedeelte volgens de organisatie tien procent haalt.

Van winterplezier naar stevig doorrijden

Voor Freek begon strandracen als een leuke afwisseling. Het plezier staat nog steeds voorop, maar eenmaal aan de start wil hij ook ontdekken wat hij eruit kan halen.

“Het is begonnen voor de lol en om eens iets anders te doen. Voor de winst doe ik niet mee, maar ik probeer er meestal wel voluit in te gaan. Er doen vaak veel goede wielrenners mee, dus het tempo ligt vaak heel hoog.”

De races die hij rijdt, duren meestal één tot anderhalf uur. Gedurende het seizoen merkt hij dat hij een steeds hoger vermogen kan leveren. “Meestal zie je na een paar wedstrijden je gemiddelde wattage bij iedere wedstrijd omhooggaan.”

Hoe hij die wedstrijden inpast, hangt ook samen met de triathlonplannen voor het voorjaar. “Als je echt vroeg in het seizoen een hele triathlon wilt doen, moet je misschien een beetje oppassen dat je niet te veel inlevert op duurvermogen.”

Bij een seizoensstart met kwart- of halve triathlons ziet hij meer ruimte om later weer naar langere inspanningen toe te werken. Dat is zijn eigen kijk op de combinatie. Een voluit gereden strandrace vraagt in elk geval om een passende plek tussen je andere trainingen en voldoende herstel.

De banden maken het verschil

Je hoeft voor een eerste kennismaking niet meteen een strandfiets aan te schaffen. “Het eerste seizoen deed ik op een mountainbike. Dat gaat prima als je de juiste banden hebt”, vertelt Freek.

“Banden zijn eigenlijk de belangrijkste factor. Idealiter kies je zestig millimeter brede strandbanden zonder profiel. Dat voelt misschien wat tegennatuurlijk, maar met noppen graaf je jezelf in.”

Ook een gravelbike kan volgens hem geschikt zijn, als het frame en de vork voldoende ruimte bieden voor zulke brede banden. Inmiddels rijdt hij zelf op een specifieke strandfiets met een racestuur. Dat vindt hij prettiger bij hoge snelheden en tijdens het rijden in waaiers.

De bandenspanning is een andere belangrijke keuze. “Je rijdt met extreem lage bandenspanning. Afhankelijk van de omstandigheden, vooral hoe hard het strand is, tussen de 0,6 en 0,9 bar.” Dit is natuurlijk ook afhankelijk van je af van je gewicht en de combinatie van banden en velgen.

Op verharde passages merk je hoe zacht de banden staan. “Soms zit er een verhard stukje in het parcours en dan voelt het alsof je een lekke band hebt. Bij bochten op verharde stukken moet je dus oppassen.”

Kleding voor kou én een hoge inspanning

Bij een strandrace kun je voor de start staan rillen en even later flink zweten. Het is vaak koud, maar de inspanning is hoog. Dat kan best een lastige combinatie zijn voor je kledingkeuze.

“Overschoenen en warme handschoenen zijn een must. Qua kleding is een winddichte, maar goed ademende buitenlaag vaak het beste.”

Freek raad aan om verschillende opties mee te nemen en ter plekke te kijken wat je nodig hebt. In de winter kan dezelfde temperatuur bij een andere wind heel anders aanvoelen.

Ook na de finish hoort er nog werk bij. Zand en zout vragen om aandacht voor je fiets.

“Strandracen is echt een aanslag op je materiaal. Als je alles dezelfde dag nog goed schoonmaakt, kun je veel ellende voorkomen. Maar aan het einde van het seizoen heeft je fiets wel een grote beurt nodig. Denk daar dus even over na als je keuze hebt qua fiets.”

Je eerste race op je eigen niveau

Een kleinere race is een goed begin om eerst wat ervaring op te doen.

“Maar overweeg zeker ook één van de grote races later in het seizoen. Dat is echt een mooie beleving.”

Brede, geschikte banden maken die eerste kennismaking een stuk leuker. En probeer vooral je eigen tempo te vinden: “Je hoeft ook niet bij je eerste wedstrijd vol gas te gaan.”

Bij de NL-Beachcup kun je naast het wedstrijdvak kiezen voor een funklasse met leeftijdsklassementen. Ook zonder lidmaatschap van de KNWU of NTFU kun je een losse wedstrijd rijden; de organisator regelt dan een verzekering voor die wedstrijddag. Andere evenementen hebben hun eigen categorieën en voorwaarden.

Wedstrijdkalender strandracen 2026–2027

Kalenderinformatie: Beachraces.eu en Egmond-Pier-Egmond. Onder voorbehoud van wijzigingen.

Voor triatleten heeft Egmond nog iets extra’s: op zaterdag strandracen en op zondag een halve of kwart marathon lopen. De twee prestaties tellen samen mee voor een combiklassement.

“Ik heb me ingeschreven voor de Regio Beachrace rond Ouddorp, de MTB-beachraces van Scheveningen en Wijk aan Zee en natuurlijk het combiklassement van Egmond-Pier-Egmond en de halve marathon van Egmond”, vertelt Freek. “Dat is echt een waanzinnige beleving.”

Bronnen naast het interview met Freek van der Valk:

KNWU — introductie strandracen: ondergrond en parcourskenmerken.
Egmond-Pier-Egmond — parcours: afstand en technische passages.
NL-Beachcup — deelname en kalender
Egmond — evenementen 2027 en combiklassement

Het bericht Strandracen als winterse uitdaging voor triatleten verscheen eerst op TRIKIPEDIA.